GA NAAR KLANTENSERVICE - BEL ONS 06 8339 5258

Welkom op de winkel van dé Griekenland Specialist!

Olijf, de Blog van GriekseOlie.nl

  • Een bijzondere olijf: Gordal

    De Gordal wordt in het zondoordrenkte zuiden van Spanje geoogst, waar de olijfbomen het droge klimaat gelaten ondergaan. Het is dus een Spaans olijvenras. 

    In het algemeen wordt de naam op Internet foutief vertaald als 'de dikkerd' of 'de dikzak', maar dat is niet helemaal juist: gordo is 'dik' en el gordo is daarom 'de dikkerd' of 'de dikzak'. Toch is het woord gordal wel degelijk afgeleid van gordo omdat het een ras is dat dikke, vette olijven oplevert. Ook is deze olijf ferm, vlezig en rijk van smaak en dat past dus perfect bij elkaar. 

    Dit is de olijf die synoniem is met de Spaanse tapas. Met een glas sherry en wat Spaanse ham,jamon, is het drietal in Andalucia een perfecte afsluiting van een dag.

    Door de imposante grootte is de Gordal eigenlijk perfect om te ontpitten en vervolgens met knoflook of pesto te vullen, maar er is een probleem: de pit laat zich maar lastig van de olijf scheiden. Het vlees van de Gordal blijft aan de pit vastkleven. 

    Als men de Gordal wat te klein acht om de naam met recht te dragen krijgt hij de naam Azofeiron. Dat zijn dus simpelweg kleine Gordals.

  • Olijfolie en Diabetes

    We kunnen met z'n allen wel zeggen dat het Mediterrane dieet zo gezond voor ons is, maar een deel van die voordelen kan ook net zo goed aan het milde klimaat te danken zijn[1]. Dus was het een goed idee om eens te kijken naar de effecten van voeding op de gezondheid van verpleegsters in het vaak koude New York (USA). Onderzoekers volgden gedurende 22 jaar meer dan 185,000 verpleegsters. Iedere vier jaar dienden de deelneemsters een vragenlijst in te vullen. Onderdeel van die vragenlijst waren twee vragen over olijfolie: gebruikte je olijfolie als dressing over salades én gebruikte je olijfolie in je voeding[2].

    Na afloop van het traject ontdekten onderzoekers dat van alle deelneemsters er 9,652 leden aan diabetes.

    Resultaten toonden aan dat verpleegsters, die meer dan een theelepel (8 gram) olijfolie per dag consumeerden, een lager risico hadden op het krijgen van diabetes. Iedere extra 8 gram zorgde voor een vermindering van de kans op het ontstaan van diabetes, type 2 met ongeveer 6 procent. Het vervangen van een theelepel margarine door een theelepel olijfolie verminderde het risico op diabetes type 2 met 5 procent, bij vervanging van boter was dat voordeel 8 procent en bij vervanging van mayonaise was dat zelfs 15 procent.

    Ook bleek uit de onderzoeksgegevens dat deelneemsters, die veel olijfolie in hun dieet opnamen, ook een veel meer gezonde levenswijze hadden. Ze aten meer vis, volkoren granen, fruit, groenten en noten. Bovendien deden ze vaker aan sport en hadden een veel lagere BMI dan de vrouwen die nooit olijfolie gebruikten.

    [1] Gerber et al: The Mediterranean diet: health, science and society in British Journal of Nutrition – 2015

    [2] Guasch-Ferré et al: Olive oil consumption and risk of type 2 diabetes in US women in American Journal of Clinical Nutrition – 2015

  • Een bijzondere olijf: Niçoise

    Zij, die wel eens hun vakantie aan de Zuid-Franse Côte d'Azur hebben doorgebracht, zijn vermoedelijk wel bekend met de beroemde salade Niçoise, een gerecht dat bereid wordt met heerlijke streekproducten uit het seizoen.

    Er bestaat geen vastomlijnd recept voor deze salade en men gebruikt, zoals zo vaak bij Mediterrane streekgerechten, vooral die ingrediënten die op dat moment uit de tuin kunnen worden geplukt, geoogst of gehaald.

    De salade Niçoise bestaat uit vis (veelal tonijn), tomaten (en soms andere groenten), hardgekookte eieren, anchovis en olijven. Het geheel wordt afmaakt door middel van een vinaigrette. Een klassieke Franse vinaigrette is eenvoudig te maken met drie delen olijfolie, één deel wijnazijn en naar smaak zout, peper en kruiden.

    Puristen vinden niet dat er boontjes in het recept thuishoren, want die boontjes zijn pas in het najaar rijp genoeg en dat betekent dat ze niet gedurende de zomermaanden in de salade verwerkt kunnen worden.

    De olijven die men in een salade Niçoise gebruikt zijn ook al een speciale plaatselijke variëteit met de naam – u raadt het al – de Niçoise, maar hij staat onder de Fransen ook bekend als olive noire de Nice (de zwarte olijf van Nice), Cayet, Grassenc, olive de Grasse, Pendoulier et Pleureur.

    Omdat de Franse Mediterrane kusten natuurlijk naadloos overgaan in die van de Italiaanse is het niet verwonderlijk dat deze olijven in het aangrenzende plaatsje Taggia de Taggiasca wordt genoemd.

    De Niçoise groeit aan een olijfboom met de naam La Cailletier. De Niçoises zijn weliswaar klein van formaat, maar de smaak maakt het meer dan goed. Kenners herkennen een heerlijke notige geur en smaak met vage achtergronden van drop.

    Behalve in de beroemde salade Niçoise wordt deze olijf ook gebruikt in tapanades.

  • Olijfolie en Baarmoederkanker

    Dat de consumptie van olijfolie een aantal onvermoede gezonde gevolgen heeft is onder wel bekend, maar recent hebben wetenschappers eens gekeken naar het effect van het volgen van het Mediterrane dieet op baarmoederkanker[1]. Men vergeleek de resultaten van een drietal bestaande onderzoeken, waarbij het voedingspatroon van 1,411 vrouwen met kanker aan de baarmoeder werden vergeleken met 3,668 vrouwen zonder die gevreesde ziekte.

    De wetenschappers gebruikten een zogenaamde Mediterranean Diet Score (MDS), waarbij negen 'voedingsgroepen' een plekje gekregen hadden die onderdeel uitmaakten van het befaamde Mediterrane dieet. Het ging om een hoge consumptie van groenten, fruit, peulvruchten, noten en granen, enkelvoudig verzadigde vetten als olijfolie (en geen verzadigde vetten als roomboter, kokosolie of reuzel), een matige inname van vis, een lage inname van vlees en gevogelte, melkproducten, plus een matig alcoholgebruik.

    De onderzoekers ontdekten dat vrouwen, die regelmatig minimaal zes van die componenten aten, het risico op het krijgen van baarmoederkanker met 46 procent verminderden, terwijl zij die slechts vijf componenten tot zich namen het risico zagen dalen met 34 procent. Zij die minder dan vijf componenten consumeerden zagen hun kansen nauwelijks dalen.

    Men komt tot de conclusie dat het maken van gezonde keuzes een grote invloed heeft op de kans van het ontstaan van baarmoederkanker. Het was echter al langer bekend dat het Mediterrane dieet ook bescherming biedt tegen andere vormen van kanker en chronische ziekten als zwaarlijvigheid bij kinderen. Tevens verlengt het het leven en verbetert het de cognitieve functie.

    [1] Filomeno: Mediterranean diet and risk of endometrial cancer: a pooled analysis of three italian case-control studies in British Journal of Cancer – 2015

  • Olijfolie en Geestelijke Aftakeling

    Het Mediterrane dieet bestaat uit een combinatie van granen, groentes, fruit, olijfolie, vis, wijn, noten en zaden. Die noten en zaden zijn wellicht het laatste puzzelstukje in dat zo gezonde dieet en een recent onderzoek onder Spanjaarden leverde op dat zij, die voldoende noten en zaden consumeerden, langer gezond bleven dan zij die dat niet deden[1].

    De term Mediterraan dieet werd al in 1960 verzonnen om de resultaten te kunnen verklaren van een epidemiologisch onderzoek, waaruit was gebleken dat – vergeleken met andere landen – binnen Griekse en Italiaanse populaties een lagere sterftekans bestond en een verminderde kans op het krijgen van kanker en hart- en vaatziekten[2].  Lees verder

  • Duurdere olijfolie helpt Griekse export

    De totale waarde van de Griekse export in de periode van januari tot en met maart 2015 bedroeg € 6.27 miljoen, een daling van 1.8 procent ten opzichte van dezelfde periode in 2014.

    De stijging van de prijs van olijfolie als gevolg van mislukte oogsten elders in het gebied van de Middellandse Zee zorgde voor een positieve trend, die echter weer teniet werd gedaan door een daling van de export van benzine.

     

    Maar, wanneer we brandstoffen uit de data weglaten, blijkt er een stijging van € 549.1 miljoen te zijn, wat neerkomt op 14 procent per jaar.

    De meeste Griekse producten worden in landen binnen de Europese Unie afgezet en die waarde steeg in het eerste kwartaal met 14.5 procent. Wat echter in de cijfers opvalt is dat de waarde van de geëxporteerde goederen naar Noord-Amerika steeg met maar liefst 45.8 procent, een direct gevolg van de meer voordelige wisselkoers tussen de dollar en de euro.

    Bron: Ekathimerini

  • Een bijzondere olijf: Castelvetrano

    Castelvetrano is stadje dat op het zo vaak zonnige Sicilië is gelegen. In de omgeving van dat Zuid-Italiaanse plaatsje liggen de olijfboomgaarden met een unieke variëteit olijven die getooid worden met de naam van die stad. De olijfboomgaarden met de Castelvetrano-olijven liggen verspreid langs de rivier de Belice, vandaar dat de olijven ook wel de naam Nocellara del Belice dragen.

    20140910-olives-vicky-wasik-1-castelvetrano

    De Castelvetrano-olijven zijn heldergroen van kleur en zijn vaak beschreven als vlezig en zoet (zoet). Ze zijn mild van smaak als gevolg van een verblijf van minimaal 12 uur in een bad van bijtende soda. Dat haalt de bitterheid uit die olijf, maar daarna moet diezelfde olijf enkele keren in water gewassen worden om de soda weer te verwijderen. Wanneer er geen spoor van die bijtende soda meer aanwezig is, moeten de Castelvetrano-olijven gekoeld of ingemaakt worden om de smaak en de groene kleur te kunnen behouden.

    Deze olijvenvariëteit heeft een zogenaamde Protected Designation of Origin status in de EU, maar dat verhield andere landen niet om diezelfde olijvenvarieteit aan te planten. Daardoor wordt de Castelvetrano-olijf ondertussen geleverd door producenten uit India, Pakistan en Zuid-Afrika.

    Waarmee kan deze speciale olijf worden gecombineerd? Kenners menen dat parmezaanse kaas of buffelmozarella perfecte kandidaten zijn voor een gelukkig huwelijk.

  • Olijfolie en Oleuropein

    Al eerder had ik hier gemeld dat er in olijfolie onverwachte stofjes verborgen zitten, waarvan men pas nu begint te begrijpen wat het effect op het menselijk lichaam is bij regelmatig gebruik. Naast oleocanthal, dat zelfs de werking van de pijnstiller diclofenac lijkt na te doen, heeft men nu ook oleuropein eens goed bekeken. 

    Oleuropein ontstaat gedurende de groeifase van de olijf en kan zelfs tot 14% van het gewicht van de droge stof bereiken. Laat je die olijf langer hangen dan zal hij verkleuren tot dieppaars of zelfs zwart, maar dan zakken de niveaus aan oleuropein weer. Ter compensatie maakt de olijf dan wel weer het gezonde hydroxytyrosol alsmede anthocyanines aan.

    Diverse onderzoeken lijken aan te tonen dat oleuropein behoorlijk wat positieve effecten heeft. Niet verwonderlijk noemt men het een antioxidant, maar die term is ondertussen aan behoorlijk wat verwatering onderhevig omdat zo'n beetje alle voedingsmiddelen die ooit hebben gegroeid of gebloeid met die term wordt opgezadeld.

    Oleuropein heeft sterke ontstekingsremmende eigenschappen[1]. De wetenschappers, die dit onderzoek uitvoerden, menen dat oleuropein in staat is de afweer tegen ziekmakende indringers kan versnellen en verhogen. Met andere woorden: je witte bloedlichaampjes reageren effectiever op virussen en andere ziekteverwekkers. Ook lijkt oleuropein een zo sterk antibacterieel effect te hebben dat onderzoekers geloven dat olijfolie zelfs een mogelijke behandeling kan opleveren voor luchtweginfecties en maag- en darmproblemen[2]. 

    Verder zijn er diverse onderzoeken geweest die suggereren dat oleuropein kankercellen kan vernietigen, maar dát is alleen maar aangetoond in een laboratorium[3]. Het probleem is, zoals altijd, om voldoende van de werkzame stof in de kankercellen te krijgen, terwijl de omliggende gezonde cellen niet aangetast worden. 

    Oleuropein, de belangrijkste glycoside in olijven, plus hydroxytyrosol, het stofje dat ontstaat als oleuropein afbreekt tijdens het rijpingsproces, zijn beide in verband gebracht met de vermindering van de kans op hart- en vaatziekten[4]. 

    U snapt dat de onvermijdelijke conclusie van deze column moet zijn dat je veel meer olijfolie in je dieet zou moeten opnemen. 

    [1] Visioli et al: Oleuropein, the bitter principle of olives, enhances nitric oxide production by mouse macrophages in Life Sciences – 1998
    [2] Bisginano et al: On the in-vitro antimicrobial activity of oleuropein and hydroxytyrosol in Journal of Pharmacy and Pharmacology – 1999
    [3] Cárdeno et al: Oleuropein, a secoiridoid derived from olive tree, inhibits the proliferation of human colorectal cancer cell through downregulation of HIF-1α in Nutrition and Cancer – 2013
    [4] Syed Haris Omar: Oleuropein in Olive and its Pharmacological Effects in Scientia Pharmaceutica – 2010

  • Olijfolie en Omega-Vetzuren

    In goede kwaliteit olijfolie zitten wisselende hoeveelheden omega-vetzuren, de bekende familie van gezonde onverzadigde vetzuren, waaronder 3.5 tot 21% linolzuur (een enkelvoudig onverzadigd omega-6-vetzuur) en 55 tot 83% oliezuur (een enkelvoudig omega-9-vetzuur). 

    Nee, in olijfolie horen beslist geen omega-3-vetzuren te zitten. Staat het wel op het label van je fles of blik olijfolie dan is er iets goed mis: óf je hebt een minderwaardige soort die vermengd is met goedkopere olie óf je hebt een product van een producent die te weinig vakmanschap bezit. 

    Biologische Olijfolie van Kreta
    Maar het grootste voordeel voor je gezondheid zijn toch wel de krachtige antioxidanten zoals polyfenolen als oleocanthal en oleaceine. De ietwat bittere en pittige smaak en nasmaak van echt goede olijfolie is het gevolg van hoge waarden van deze ontstekingsremmende stofjes. Omgekeerd geredeneerd zal gelden dat, hoe bitterder en pittiger je de olijfolie zal ervaren, hoe beter de kwaliteit zal zijn.

    Het is toch een geruststellend idee dat je gezonder kunt worden en blijven door simpelweg die heerlijke olijfolie over of door je gerechten te schenken. 

    Koop overigens zoveel mogelijk Griekse olijfolie omdat die de meeste antioxidanten schijnen te bezitten en je steunt tegelijkertijd de kwetsbare economie van dat land.

  • Olijfolie en Darmkanker

    Het blijkt dat er in landen rondom de Middellandse Zee behoorlijk wat minder darmkanker voorkomt dan in de rest van Europa. Natuurlijk wordt dan al snel gewezen op het zo geroemde Mediterrane dieet dat bestaat uit veel groente, een wijntje op zijn tijd en olijfolie.

    In Italië werd onderzoek gedaan naar de mogelijke effecten van olijfolie op de kans dat er zich darmkanker kan ontwikkelen[1]. Men ontdekte dat een bepaald stofje in olijfolie, hydroxytyrosol, succesvol in staat is om de 'wachtposten' te activeren die ons lichaam in staat stellen om zich te verdedigen tegen sommige kankersoorten, waaronder darmkanker. Het doelwit van hydroxytyrosol is de type 1 cannabinoid receptor (CB1). Jawel, deze receptor is zo genaamd omdat hij ook reageert op de cannabinoids die in hashies en marihuana verstopt zitten.

    7a63d74b68e8053cf716ca0f45e2f51a

    Het bleek zelfs dat de onderzoekers een opmerkelijke viervoudige en selectieve toename toename van die expressie (remarkable (~4-fold) and selective increase) van die CB1-receptor in de darmen van laboratoriumratten. De activiteit van bepaalde genen, waarvan bewezen is dat ze het ontstaan van darmkanker kunnen bevorderen en die CB1-receptor als doelwit hebben, werd met de helft verminderd.

    Prof. Mauro Maccarrone, die behoorde tot het onderzoeksteam, verklaarde dat de positieve effecten het grootst bleken te zijn bij Extra Virgin olijfolie. Dus: hoe beter de olijfolie, hoe groter de voordelen.

    Overigens zit hydroxytyrosol, een krachtige antioxidant, niet alleen in olijfolie, maar ook wijn heeft invloed op de aanmaak van deze belangrijke stof[2].

    Hieruit blijkt dat verschillende onderdelen van het Mediterrane dieet een positieve inlvoed op het voorkomen van het ontstaan van darmkanker kunnen hebben.

    [1] Di Francesco et al: Extravirgin olive oil up-regulates CB1 tumor suppressor gene in human colon cancer cells and in rat colon via epigenetic mechanisms in Journal of Nutritional Biochemistry – 2014
    
    [2] Pérez-Maña et al: Ethanol induces hydroxytyrosol formation in humans in Pharmacological Research – 2015

     

11-20 of 37